Hasło „armata” w krzyżówkach prawie zawsze prowadzi do ogólnego synonimu albo do nazwy typu działa. Najczęściej trafiają się 5 odpowiedzi: od krótkiego „działo” po bardziej „wojskowe” warianty jak haubica czy moździerz.
(5 liter)
(7 liter)
(7 liter)
(9 liter)
(8 liter)
DZIAŁO
Działo to najprostszy i najczęstszy odpowiednik słowa „armata” w krzyżówkach: ogólna nazwa broni artyleryjskiej. Pasuje zwłaszcza wtedy, gdy definicja jest krótka („armata”, „broń artyleryjska”, „sprzęt artylerii”).
Kontekst krzyżówkowy: to chyba najbardziej „bezpieczna” odpowiedź, bo mieści się w 5 literach i pasuje do wielu haseł pobocznych typu „armata okrętowa” (też bywa po prostu: DZIAŁO). Uwaga na mylenie z „lufa” (część działa, nie całość).
HAUBICA
Haubica to typ działa artyleryjskiego, kojarzony ze strzelaniem na większe odległości i po torze bardziej „łukowatym” niż klasyczna armata. W krzyżówkach często stoi jako odpowiedź na „armata” wtedy, gdy autor chce precyzji lub 7 liter.
Ciekawostka: współczesne haubice bardzo często mają kaliber 155 mm (to standard NATO), więc liczba „155” w sąsiednich hasłach czasem podpowiada właśnie HAUBICĘ.
Kontekst krzyżówkowy: bywa też definiowana wprost jako „działo” lub „armata polowa”. Jeśli w krzyżówce pojawia się klimat wojskowy („artyleria”, „bateria”), HAUBICA jest szczególnie prawdopodobna.
ARMATKA
Armatka to po prostu „mała armata” (zdrobnienie), czasem kojarzona z lżejszym uzbrojeniem lub wersją okrętową/forteczną w dawnych opisach. W krzyżówkach działa świetnie, gdy definicja brzmi „mała armata” albo gdy w siatce pasuje 7 liter.
Kontekst krzyżówkowy: łatwo ją przeoczyć, bo przy haśle „armata” wiele osób odruchowo wpisuje DZIAŁO. Jeśli jednak krzyżujące litery dają „-TK-”, ARMATKA zwykle ratuje sytuację.
MOŹDZIERZ
Moździerz to broń artyleryjska o innej konstrukcji niż klasyczna armata, ale w krzyżówkach bywa wrzucany do jednego worka („armata”, „działo”) jako ogólne skojarzenie z artylerią. Ma 9 liter, więc pojawia się wtedy, gdy siatka jest dłuższa.
Kontekst krzyżówkowy: częste są definicje poboczne typu „broń do ostrzału stromotorowego” albo „działo piechoty”. Nie mylić z „moździerzem” kuchennym (naczynie do ucierania) — czasem identyczna forma, a decyduje tematyka krzyżówki.
BOMBARDA
Bombarda to dawna, ciężka armata (historyczne określenie). W krzyżówkach trafia się rzadziej niż DZIAŁO czy HAUBICA, ale jest na tyle znana, że lubią ją autorzy, gdy potrzebują 8 liter.
Kontekst krzyżówkowy: zwykle prowadzą do niej definicje w stylu „dawna armata”, „średniowieczne działo”, „stara armata”. Jeśli w sąsiedztwie pojawiają się hasła historyczne (zamek, oblężenie, rycerstwo), BOMBARDA wskakuje na pierwsze miejsce.