Hasło „Oznaka, symptom” zwykle celuje w słowa z pola medycyny i codziennej obserwacji: coś, co zdradza stan, zjawisko albo problem. W krzyżówkach pojawia się kilka bardzo pewnych odpowiedzi — najczęściej krótkich i „nośnych” na różne definicje.
(5 liter)
(4 litery)
(7 liter)
(7 liter)
(5 liter)
OBJAW
Objaw to zauważalna oznaka jakiegoś stanu — najczęściej choroby, ale też np. kryzysu, awarii czy zmiany nastroju. W krzyżówkach to chyba najpewniejszy strzał przy parach typu „oznaka/symptom”.
Ciekawostka: w języku medycznym rozróżnia się objawy (to, co zgłasza pacjent) i oznaki (to, co stwierdza badający) — w krzyżówkach zwykle wrzuca się to do jednego worka.
Kontekst krzyżówkowy: bywa też definiowany jako „przejaw”, „sygnał”, „znak”, „symptom”. Jeśli w krzyżówce brakuje miejsca (np. 5 pól), OBJAW wygrywa z dłuższym „symptom”.
ZNAK
Znak to ogólna „oznaka” czegoś: znak wiosny, znak ostrzegawczy, znak rozpoznawczy. Pasuje, gdy definicja jest szeroka i bez medycznego zabarwienia.
Kontekst krzyżówkowy: częsty dzięki długości (4 litery) i temu, że łatwo go podpiąć pod mnóstwo haseł („symbol”, „sygnał”, „oznaka”). Uwaga na mylenie z „ZNACZ” (polecenie) — to inna bajka.
SYMPTOM
Symptom to po prostu objaw — słowo brzmi bardziej „książkowo”, ale jest świetnie rozpoznawalne. W krzyżówkach wchodzi, gdy jest miejsce na 7 liter albo gdy autor celowo używa formy „symptom”.
Kontekst krzyżówkowy: często pojawia się w definicjach typu „objaw choroby”, „oznaka czegoś złego”, „przejaw”. Jeśli w siatce pasuje końcówka „-OM”, to bywa podpowiedź sama w sobie.
PRZEJAW
Przejaw to widoczna forma występowania czegoś: przejaw agresji, przejaw talentu, przejaw kryzysu. Bardziej „neutralny” niż objaw, bo nie musi dotyczyć zdrowia.
Kontekst krzyżówkowy: lubiany, bo jest pojemny znaczeniowo i pasuje do wielu definicji: „manifestacja”, „oznaka”, „objaw”. Czasem mylony z „jaw” jako częścią słowa (np. w krótkich hasłach) — tutaj jednak chodzi o całość: PRZEJAW.
CECHA
Cecha to właściwość, rys charakterystyczny — bywa „oznaką”, gdy krzyżówka idzie w stronę: „coś, co świadczy o…”. Nie jest stricte „symptomem” choroby, ale w praktyce krzyżówkowej często przechodzi jako synonim „oznaki”.
Kontekst krzyżówkowy: występuje przy definicjach „znamię”, „właściwość”, „rys”, „atrybut”. Jeśli w haśle obok „symptom” stoi „oznaka”, to CECHA potrafi wskoczyć, gdy inne słowa nie pasują literami.